
Ο «Φιλόλογος» είναι περιοδικό που από το τεύχος 192, πρώτο του 2025, εκδίδεται σε ψη-φιακή μορφή και διατίθεται στα μέλη και τους συνδρομητές του Συλλόγου. Από το τεύχος 189 τα άρθρα δημοσιεύονται έπειτα από τυφλή κρίση από δύο κριτές / συμβούλους ύλης, ειδικούς επί του επιστημονικού αντικειμένου τού εκάστοτε άρθρου. Ευχαριστούμε θερμά τους συναδέλφους που αναλαμβάνουν αυτόν τον ρόλο και συμβάλλουν στην ποιότητα του περιοδικού εις βάρος του προσωπικού τους χρόνου και των υποχρεώσεών τους.
ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ
ΚΟΣΜΑΣ ΤΟΥΛΟΥΜΗΣ | ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΖΑΓΚΑ | ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΚΟΥΤΡΟΥΠΑ | ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ | ΘΩΜΑΣ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΟΠΟΥΛΟΣ | LUISA MARISOL FUENTES BUSTAMANTE | ΚΟΣΜΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗΣ | ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΠΠΑΣ | ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΖΩΡΤΖΑΚΑΚΗΣ | ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ | BENETIA ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ
Η αρχαία κωμωδία, προοριζόμενη πρωτίστως να προκαλέσει γέλιο, να τέρψει και να κερδίσει την επιδοκιμασία των θεατών για τη διεκδίκηση του πρώτου βραβείου, αντλεί συχνά τη θεματική της από την πολιτική επικαιρότητα, μετασχηματίζοντάς την δημιουργικά.
Η κωμωδία Persa [= Ο Πέρσης] αποτελεί ένα από τα πιο σύντομα έργα της δραματουργίας του Πλαύτου,1 ενώ παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως προς την αξιοποίηση της τυπικής μορφής του δούλου καθώς και ως προς τη μεταθεατρική του λειτουργία.
Η αφηγηματική στρατηγική ενός έργου σχετίζεται με τον σχεδιασμό της αφήγησης, δηλαδή με τη ροή της, με τη χρονική αλληλουχία και την κατανομή των γεγονότων και με την πλοκή. Τα παραπάνω στοιχεία είναι το αποτέλεσμα του σχεδιασμού του έργου που έγινε από τον συγγραφέα.
Η μικρομυθοπλασία ή μικροδιήγημα παρουσιάζεται ως απάντηση σε μια εποχή με πολλές ιδιαιτερότητες, η οποία θέτει ενώπιον του αναγνώστη τις συγκρούσεις μεταξύ των φύλων και καταδεικνύει τις πολλαπλές μορφές εξουσίας που ασκούνται πάνω στις γυναίκες σε όλα τα κοινωνικά πλαίσια.
Η διδασκαλία της Ιστορίας αποτελεί καίρια διάσταση της αγωγής του σύγχρονου πολίτη, ένα κοινωνικά προσδιορισμένο αντικείμενο που με αμφίπλευρο φωτισμό του παρελθόντος και του παρόντος εστιάζει στη διαμόρφωση σκεπτόμενων και ιστορικά εγγράμματων πολιτών.
Η όξυνση κατά τις τελευταίες δεκαετίες και η ανησυχητική εξάπλωση διεθνώς του φαινομένου της σχολικής βίας, ως συστημικού στοιχείου του εκπαιδευτικού οργανισμού –συνυφασμένου εξ ορισμού με τα δομικά, οργανωσιακά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του (Αρτινοπούλου, 2001: 90)–, το οποίο, όμως, αν και εκκολάπτεται και ενδημεί στο σχολείο, εκτρέφεται και από παράγοντες εκτός του πλαισίου του (Βεργίδης, 2014), το έχουν αναγάγει σε κρίσιμης σημασίας εκπαιδευτικό-κοινωνικό πρόβλημα των αναπτυγμένων κοινωνιών της ύστερης νεωτερικότητας σε συνθήκες ακραίας οικονομικής ύφεσης και κοινωνικής αστάθειας και αβεβαιότητας (Mayer, 1995).
Η ανανέωση των Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ) από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) για το μάθημα της Λογοτεχνίας στο Λύκειο σηματοδοτεί μια ουσιαστική μετατόπιση του παιδαγωγικού παραδείγματος (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής [ΙΕΠ], 2021).
Η μελέτη Ιστορία, Έθνος και Μυθιστόρημα στη Μεταπολίτευση. Τραύμα, Μνήμη και Μεταφορά διαθέτει ασφαλώς τα εχέγγυα μιας έκδοσης που αξίζει να εμπιστευτούν οι αναγνώστες της. Ένας έγκυρος εκδοτικός οίκος, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, αυστηρές, επιλεκτικές, με υποδειγματική εκδοτική και γλωσσική επιμέλεια στο ενεργητικό τους.
Η έρευνα για τις διάφορες μορφές της ανάγνωσης και τη φιλαναγνωσία δεν έχει στη χώρα μας αναπτυχθεί πολύ. Από την άλλη, οι λέσχες ανάγνωσης γνωρίζουν εδώ και δύο δεκαετίες περίπου μια πρωτοφανή άνθηση, ιδιαίτερα στην πόλη μας, τη Θεσσαλονίκη, η οποία, όπως θα δούμε παρακάτω, είναι πολύ πιθανό να έχει τα πρωτεία σε όλη την επικράτεια σε αριθμό λεσχών αναλογικά με τον πληθυσμό της.
Η έννοια του Πολλαπλού Βιβλίου –αποτελείται από διδακτικά πακέτα που περιλαμβάνουν βιβλίο και ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα– απασχολεί την εκπαιδευτική κοινότητα από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η εισαγωγή του και η σύνδεση του με νέα Προγράμματα Σπουδών (Π.Σ.), που ολοκληρώθηκαν και έγιναν γνωστά πριν από λίγα χρόνια.
Η εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών (Π.Σ.) στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία (ΦΕΚ 3164/2019) για τη Γ΄ Γενικού Λυκείου (ΓΕ.Λ.) και οι συνακόλουθες προσπάθειες διεύρυνσής του και στις άλλες τάξεις του ΓΕ.Λ. επέφεραν σημαντικές αλλαγές στο τοπίο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, επαναπροσδιορίζοντας τόσο το περιεχόμενο όσο και τις διδακτικές και αξιολογικές πρακτικές του γλωσσικού μαθήματος.