Η έρευνα για τις διάφορες μορφές της ανάγνωσης και τη φιλαναγνωσία δεν έχει στη χώρα μας αναπτυχθεί πολύ. Από την άλλη, οι λέσχες ανάγνωσης γνωρίζουν εδώ και δύο δεκαετίες περίπου μια πρωτοφανή άνθηση, ιδιαίτερα στην πόλη μας, τη Θεσσαλονίκη, η οποία, όπως θα δούμε παρακάτω, είναι πολύ πιθανό να έχει τα πρωτεία σε όλη την επικράτεια σε αριθμό λεσχών αναλογικά με τον πληθυσμό της.
Η μελέτη Ιστορία, Έθνος και Μυθιστόρημα στη Μεταπολίτευση. Τραύμα, Μνήμη και Μεταφορά διαθέτει ασφαλώς τα εχέγγυα μιας έκδοσης που αξίζει να εμπιστευτούν οι αναγνώστες της. Ένας έγκυρος εκδοτικός οίκος, οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, αυστηρές, επιλεκτικές, με υποδειγματική εκδοτική και γλωσσική επιμέλεια στο ενεργητικό τους.
Η ανανέωση των Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ) από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) για το μάθημα της Λογοτεχνίας στο Λύκειο σηματοδοτεί μια ουσιαστική μετατόπιση του παιδαγωγικού παραδείγματος (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής [ΙΕΠ], 2021).
Η όξυνση κατά τις τελευταίες δεκαετίες και η ανησυχητική εξάπλωση διεθνώς του φαινομένου της σχολικής βίας, ως συστημικού στοιχείου του εκπαιδευτικού οργανισμού –συνυφασμένου εξ ορισμού με τα δομικά, οργανωσιακά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του (Αρτινοπούλου, 2001: 90)–, το οποίο, όμως, αν και εκκολάπτεται και ενδημεί στο σχολείο, εκτρέφεται και από παράγοντες εκτός του πλαισίου του (Βεργίδης, 2014), το έχουν αναγάγει σε κρίσιμης σημασίας εκπαιδευτικό-κοινωνικό πρόβλημα των αναπτυγμένων κοινωνιών της ύστερης νεωτερικότητας σε συνθήκες ακραίας οικονομικής ύφεσης και κοινωνικής αστάθειας και αβεβαιότητας (Mayer, 1995).
Η διδασκαλία της Ιστορίας αποτελεί καίρια διάσταση της αγωγής του σύγχρονου πολίτη, ένα κοινωνικά προσδιορισμένο αντικείμενο που με αμφίπλευρο φωτισμό του παρελθόντος και του παρόντος εστιάζει στη διαμόρφωση σκεπτόμενων και ιστορικά εγγράμματων πολιτών.
Η μικρομυθοπλασία ή μικροδιήγημα παρουσιάζεται ως απάντηση σε μια εποχή με πολλές ιδιαιτερότητες, η οποία θέτει ενώπιον του αναγνώστη τις συγκρούσεις μεταξύ των φύλων και καταδεικνύει τις πολλαπλές μορφές εξουσίας που ασκούνται πάνω στις γυναίκες σε όλα τα κοινωνικά πλαίσια.
Η αφηγηματική στρατηγική ενός έργου σχετίζεται με τον σχεδιασμό της αφήγησης, δηλαδή με τη ροή της, με τη χρονική αλληλουχία και την κατανομή των γεγονότων και με την πλοκή. Τα παραπάνω στοιχεία είναι το αποτέλεσμα του σχεδιασμού του έργου που έγινε από τον συγγραφέα.
Η κωμωδία Persa [= Ο Πέρσης] αποτελεί ένα από τα πιο σύντομα έργα της δραματουργίας του Πλαύτου,1 ενώ παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως προς την αξιοποίηση της τυπικής μορφής του δούλου καθώς και ως προς τη μεταθεατρική του λειτουργία.
Η αρχαία κωμωδία, προοριζόμενη πρωτίστως να προκαλέσει γέλιο, να τέρψει και να κερδίσει την επιδοκιμασία των θεατών για τη διεκδίκηση του πρώτου βραβείου, αντλεί συχνά τη θεματική της από την πολιτική επικαιρότητα, μετασχηματίζοντάς την δημιουργικά.
Η εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών (Π.Σ.) στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία (ΦΕΚ 3164/2019) για τη Γ΄ Γενικού Λυκείου (ΓΕ.Λ.) και οι συνακόλουθες προσπάθειες διεύρυνσής του και στις άλλες τάξεις του ΓΕ.Λ. επέφεραν σημαντικές αλλαγές στο τοπίο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, επαναπροσδιορίζοντας τόσο το περιεχόμενο όσο και τις διδακτικές και αξιολογικές πρακτικές του γλωσσικού μαθήματος.
Η έννοια του Πολλαπλού Βιβλίου –αποτελείται από διδακτικά πακέτα που περιλαμβάνουν βιβλίο και ψηφιακά μαθησιακά αντικείμενα– απασχολεί την εκπαιδευτική κοινότητα από τη στιγμή που ανακοινώθηκε η εισαγωγή του και η σύνδεση του με νέα Προγράμματα Σπουδών (Π.Σ.), που ολοκληρώθηκαν και έγιναν γνωστά πριν από λίγα χρόνια.
Η Σύγχρονη Πρακτική Γραμματική της Γεωργίας Κατσούδα, ερευνήτριας Α΄ βαθμίδας ΚΕΝΔΙ-ΙΛΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών, κυκλοφορεί από το 2007 από τις εκδόσεις Άγκυρα με δεύτερη έκδοση αυτή του 2018 στην οποία μεταξύ άλλων προστέθηκε η ενότητα της Φωνητικής.
Αν το μυθιστόρημα είναι ένας καθρέφτης που τον περιφέρουν σε ένα μεγάλο δρόμο, όπως έλεγε ο Σταντάλ, τότε το βιβλίο Η τέχνη του μυθιστορήματος του Μάκη Καραγιάννη δεν είναι απλώς ένας καθρέφτης, αλλά ένας πολυπρισματικός φακός που φωτίζει το ίδιο το μυστήριο της αφήγησης.
Το να αναφέρει κάποιος σήμερα ότι ο Αδαμάντιος Κοραής και το έργο του συγκροτούν έναν βασικό πυλώνα των Νεοελληνικών Γραμμάτων είναι, βέβαια, εύλογο και σωστό, ωστόσο δεν παύει να είναι και αναμενόμενο.
Ο Γιώργος Ιγνατιάδης γεννήθηκε στον Ακρίτα Κιλκίς. Σε ηλικία δέκα χρόνων έχασε τον πατέρα του, που ήταν δάσκαλος. Ο δάσκαλος Μιχάλης Ιγνατιάδης είχε αφήσει εντολή στη σύζυγό του τα δύο από τα τέσσερα παιδιά τους, η Αρετή και ο Γιώργος, να σπουδάσουν.
Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) αποτελούν τη μεγαλύτερη αριθμητικά κατηγορία στη σημερινή ειδική αγωγή και στο σύνολό τους εκπαιδεύονται κυρίως στον χώρο της γενικής εκπαίδευσης, καθιστώντας την κατανόησή τους ως επιτακτική ανάγκη για όλες και όλους τις/τους εκπαιδευτικούς.
Ο υπότιτλος της ομιλίας μου δημιουργεί, ίσως, το ερώτημα, αν ο Καβάφης είναι και θεωρητικός της ποίησης, αν είχε προβληματιστεί γύρω από το νόημα της τέχνης του και αν διέθετε, συγκροτημένη θεωρητική σκέψη. Το ερώτημα είναι εύλογο, αφού ο ποιητής δεν μας άφησε δοκίμια για την Τέχνη.
Καθώς οι νέες τεχνολογίες διαμορφώνουν μια νέα κειμενική οικολογία (Αποστολίδου, 2012), η αξιοποίηση πολυτροπικών κειμένων στη λογοτεχνική εκπαίδευση όπως η ψηφιακή αφήγηση (digital storytelling) και η καλλιέργεια νέων γραμματισμών πλάι στους παραδοσιακούς γραμματισμούς κρίνεται αναγκαία.
Μέσα από τη διεθνή βιβλιογραφία και έρευνα διαπιστώνει κανείς το αυξανόμενο ενδιαφέρον διδασκαλίας της πολιτικής ποίησης στον βαθμό που αυτή συνδέεται με την καλλιέργεια της «ιδιότητας του πολίτη» και την ενδυνάμωση της δημοκρατικής παιδείας στο πλαίσιο των σύγχρονων δυτικών κρατών και σε αντίστιξη με την αύξηση συμπεριφορών που βρίσκονται σε άμεση σχέση με ακραία πολιτικά μορφώματα που καπηλεύονται την εθνική ταυτότητα με απώτερο στόχο την καλλιέργεια ρατσιστικών συμπεριφορών (Booker, 2015; Klawitter & Viol, 2013; Knight, & Lasczik Cutcher, 2017. Cuminale, 2017).
Σκοπός του κειμένου που ακολουθεί είναι η ανάδειξη της σχέσης του Προγράμματος Σπουδών της Λογοτεχνίας με την οργάνωση του μαθήματος στη σχολική τάξη.