ShareThis
Η Javascript πρέπει να είναι ενεργοποιημένη για να συνεχίσετε!

Τρέχον Τεύχος

Φιλόλογος 193
pic

Ο «Φιλόλογος» είναι περιοδικό που από το πρώτο τεύχος του 2025 εκδίδεται σε ψηφιακή μορφή και διατίθεται στα μέλη και τους συνδρομητές του Συλλόγου. Από το τεύχος 189 τα άρθρα δημοσιεύονται έπειτα από τυφλή κρίση από δύο κριτές / συμβούλους ύλης, ειδικούς επί του επιστημονικού αντικειμένου τού εκάστοτε άρθρου. Ευχαριστούμε θερμά τους συναδέλφους που αναλαμβάνουν αυτόν τον ρόλο και συμβάλλουν στην ποιότητα του περιοδικού εις βάρος του προσωπικού τους χρόνου και των υποχρεώσεών τους.

ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ

ΓΙΩΤΑ ΚΑΡΑΤΖΙΔΟΥ | ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΟΥΝΑΡΗΣ | BENETIA ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΟΥ | ΜΑΡΙΤΑ ΠΑΠΑΡΟΥΣΗ | ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ | ΔΙΑΜΑΝΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ | ΣΠΥΡΟΣ ΚΙΟΣΣΕΣ | ΕΙΡΗΝΗ ΓΑΜΒΡΟΥ | ΣΩΤΗΡΙΑ ΚΑΛΑΣΑΡΙΔΟΥ | ΖΗΣΟΥΛΑ ΓΚΟΥΤΣΙΟΥΚΩΣΤΑ | ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΑΡΑΟΓΛΟΥ | ΣΟΥΖΑΝΑ ΠΑΝΤΕΛΙΑΔΟΥ | ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΑΝΔΡΑΒΕΛΗΣ | ΠΕΤΡΟΣ ΜΠΕΣΠΑΡΗΣ | ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΟΡΗΣ | ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΥΤΖΕΡΙΝΟΥ | ΕΙΡΗΝΗ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΥ | ΠΕΛΑΓΙΑ ΣΟΥΚΟΥ

Λόγοι Μνήμης

Γιώργος Μ. Ιγνατιάδης (1934-2025)

Ο Γιώργος Ιγνατιάδης γεννήθηκε στον Ακρίτα Κιλκίς. Σε ηλικία δέκα χρόνων έχασε τον πατέρα του, που ήταν δάσκαλος. Ο δάσκαλος Μιχάλης Ιγνατιάδης είχε αφήσει εντολή στη σύζυγό του τα δύο από τα τέσσερα παιδιά τους, η Αρετή και ο Γιώργος, να σπουδάσουν.

Άρθρα

Αφιέρωμα: Η διδασκαλία της λογοτεχνίας σήμερα - Εισαγωγικό σημείωμα

Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στην ελληνική εκπαίδευση αποτελεί διαχρονικά έναν χώρο έντονου προβληματισμού και συχνών αναμορφώσεων.

Η σχέση φοιτητών και φοιτητριών φιλολογίας με την ανάγνωση εντός και εκτός σχολείου

Κατά καιρούς επανέρχεται στον δημόσιο λόγο ο προβληματισμός για το μορφωτικό επίπεδο των φοιτητών και των φοιτητριών των πανεπιστημιακών τμημάτων από τα οποία αποφοιτούν οι μελλοντικοί φιλόλογοι.

Ο μαθητής αναγνώστης ως αναγνώστης υποκείμενο και ως κριτικός αναγνώστης

Η λογοτεχνία μας βοηθά να ζήσουμε δίνοντας νόημα στη ζωή μας, μιλά για την ανθρώπινη εμπειρία, διευρύνει τα όριά μας και τη σκέψη μας, ενδυναμώνει τη διάδραση με τους άλλους, προσφέρει «αισθήματα και αισθήσεις που εφοδιάζουν τον πραγματικό κόσμο με νόημα και ομορφιά» (Todorov, 2007: 16) και βοηθά να διαβάσουμε το πραγματικό μέσα στην πολυπλοκότητά του.

Η διδασκαλία του μυθιστορήματος: αξιοποιώντας τη θεωρία της Judith Langer

Εισαγωγή και προβληματισμοί: Η διδασκαλία του μυθιστορήματος αποτελεί αναμφίβολα σημαντική τομή και ταυτόχρονα πρόκληση στη διδακτική της λογοτεχνίας στο σχολείο σε πολλαπλά επίπεδα.

Ο μετασχηματισμός του Προγράμματος Σπουδών σε διδακτική πράξη: επιλογή κειμένων, δραστηριοτήτων και παιδαγωγικής μεθόδου για τη Νεοελληνική Λογοτεχνία στο Γυμνάσιο

Σκοπός του κειμένου που ακολουθεί είναι η ανάδειξη της σχέσης του Προγράμματος Σπουδών της Λογοτεχνίας με την οργάνωση του μαθήματος στη σχολική τάξη. 

Διδάσκοντας πολιτική ποίηση στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: η ενίσχυση της "ιδιότητας του πολίτη"

Μέσα από τη διεθνή βιβλιογραφία και έρευνα διαπιστώνει κανείς το αυξανόμενο ενδιαφέρον διδασκαλίας της πολιτικής ποίησης στον βαθμό που αυτή συνδέεται με την καλλιέργεια της «ιδιότητας του πολίτη» και την ενδυνάμωση της δημοκρατικής παιδείας στο πλαίσιο των σύγχρονων δυτικών κρατών και σε αντίστιξη με την αύξηση συμπεριφορών που βρίσκονται σε άμεση σχέση με ακραία πολιτικά μορφώματα που καπηλεύονται την εθνική ταυτότητα με απώτερο στόχο την καλλιέργεια ρατσιστικών συμπεριφορών (Booker, 2015; Klawitter & Viol, 2013; Knight, & Lasczik Cutcher, 2017. Cuminale, 2017).

Η ψηφιακή ιστορία (digital story) ως πολυτροπικό κείμενο στη λογοτεχνική εκπαίδευση

Καθώς οι νέες τεχνολογίες διαμορφώνουν μια νέα κειμενική οικολογία (Αποστολίδου, 2012), η αξιοποίηση πολυτροπικών κειμένων στη λογοτεχνική εκπαίδευση όπως η ψηφιακή αφήγηση (digital storytelling) και η καλλιέργεια νέων γραμματισμών πλάι στους παραδοσιακούς γραμματισμούς κρίνεται αναγκαία. 

“Η ποίησις κατανοεί ορθότερον την αλήθειαν”. Ο θεωρητικός Καβάφης

Ο υπότιτλος της ομιλίας μου δημιουργεί, ίσως, το ερώτημα, αν ο Καβάφης είναι και θεωρητικός της ποίησης, αν είχε προβληματιστεί γύρω από το νόημα της τέχνης του και αν διέθετε, συγκροτημένη θεωρητική σκέψη. Το ερώτημα είναι εύλογο, αφού ο ποιητής δεν μας άφησε δοκίμια για την Τέχνη.

Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες και Αποτελεσματική Διδασκαλία

Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) αποτελούν τη μεγαλύτερη αριθμητικά κατηγορία στη σημερινή ειδική αγωγή και στο σύνολό τους εκπαιδεύονται κυρίως στον χώρο της γενικής εκπαίδευσης, καθιστώντας την κατανόησή τους ως επιτακτική ανάγκη για όλες και όλους τις/τους εκπαιδευτικούς.

Γράφοντας για Βιβλία και Συγγραφείς

Νίκος Π. Τερζής: Αδαμάντιος Κοραής αντιλεγόμενος. Βίος και έργο. Φιλόλογος και Στοχαστής, Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2024

Το να αναφέρει κάποιος σήμερα ότι ο Αδαμάντιος Κοραής και το έργο του συγκροτούν έναν βασικό πυλώνα των Νεοελληνικών Γραμμάτων είναι, βέβαια, εύλογο και σωστό, ωστόσο δεν παύει να είναι και αναμενόμενο.

Μάκης Καραγιάννης: Η Τέχνη του Μυθιστορήματος, Εκδόσεις Επίκεντρο, 2024

Αν το μυθιστόρημα είναι ένας καθρέφτης που τον περιφέρουν σε ένα μεγάλο δρόμο, όπως έλεγε ο Σταντάλ, τότε το βιβλίο Η τέχνη του μυθιστορήματος του Μάκη Καραγιάννη δεν είναι απλώς ένας καθρέφτης, αλλά ένας πολυπρισματικός φακός που φωτίζει το ίδιο το μυστήριο της αφήγησης. 

Κατσούδα Γεωργία: Σύγχρονη Πρακτική Γραμματική τσέπης, B΄ έκδοση, Άγκυρα, Αθήνα 2018

Η Σύγχρονη Πρακτική Γραμματική της Γεωργίας Κατσούδα, ερευνήτριας Α΄ βαθμίδας ΚΕΝΔΙ-ΙΛΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών, κυκλοφορεί από το 2007 από τις εκδόσεις Άγκυρα με δεύτερη έκδοση αυτή του 2018 στην οποία μεταξύ άλλων προστέθηκε η ενότητα της Φωνητικής.

Απόψεις και Απόψεις

Για το συνέδριο “Ανθρωπιστικές σπουδές και εκπαίδευση στον 21ο αιώνα. Προβλήματα και προοπτικές” που οργάνωσε ο “Φιλόλογος”, σε συνεργασία με τα Τμήματα Φιλολογίας, Ιστορίας - Αρχαιολογίας και Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων της πρώτης Σχολής του Α.Π.Θ, της Φιλοσοφικής Σχολής, πραγματοποιήθηκε στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου 2025 στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το Πανελλήνιο Συνέδριο με θέμα: «Ανθρωπιστικές σπουδές και εκπαίδευση στον 21ο αιώνα. 

https://philologos.web.auth.gr