Η Σύγχρονη Πρακτική Γραμματική της Γεωργίας Κατσούδα, ερευνήτριας Α΄ βαθμίδας ΚΕΝΔΙ-ΙΛΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών, κυκλοφορεί από το 2007 από τις εκδόσεις Άγκυρα με δεύτερη έκδοση αυτή του 2018 στην οποία μεταξύ άλλων προστέθηκε η ενότητα της Φωνητικής.
Αν το μυθιστόρημα είναι ένας καθρέφτης που τον περιφέρουν σε ένα μεγάλο δρόμο, όπως έλεγε ο Σταντάλ, τότε το βιβλίο Η τέχνη του μυθιστορήματος του Μάκη Καραγιάννη δεν είναι απλώς ένας καθρέφτης, αλλά ένας πολυπρισματικός φακός που φωτίζει το ίδιο το μυστήριο της αφήγησης.
Το να αναφέρει κάποιος σήμερα ότι ο Αδαμάντιος Κοραής και το έργο του συγκροτούν έναν βασικό πυλώνα των Νεοελληνικών Γραμμάτων είναι, βέβαια, εύλογο και σωστό, ωστόσο δεν παύει να είναι και αναμενόμενο.
Ο Γιώργος Ιγνατιάδης γεννήθηκε στον Ακρίτα Κιλκίς. Σε ηλικία δέκα χρόνων έχασε τον πατέρα του, που ήταν δάσκαλος. Ο δάσκαλος Μιχάλης Ιγνατιάδης είχε αφήσει εντολή στη σύζυγό του τα δύο από τα τέσσερα παιδιά τους, η Αρετή και ο Γιώργος, να σπουδάσουν.
Οι Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες (ΕΜΔ) αποτελούν τη μεγαλύτερη αριθμητικά κατηγορία στη σημερινή ειδική αγωγή και στο σύνολό τους εκπαιδεύονται κυρίως στον χώρο της γενικής εκπαίδευσης, καθιστώντας την κατανόησή τους ως επιτακτική ανάγκη για όλες και όλους τις/τους εκπαιδευτικούς.
Ο υπότιτλος της ομιλίας μου δημιουργεί, ίσως, το ερώτημα, αν ο Καβάφης είναι και θεωρητικός της ποίησης, αν είχε προβληματιστεί γύρω από το νόημα της τέχνης του και αν διέθετε, συγκροτημένη θεωρητική σκέψη. Το ερώτημα είναι εύλογο, αφού ο ποιητής δεν μας άφησε δοκίμια για την Τέχνη.
Καθώς οι νέες τεχνολογίες διαμορφώνουν μια νέα κειμενική οικολογία (Αποστολίδου, 2012), η αξιοποίηση πολυτροπικών κειμένων στη λογοτεχνική εκπαίδευση όπως η ψηφιακή αφήγηση (digital storytelling) και η καλλιέργεια νέων γραμματισμών πλάι στους παραδοσιακούς γραμματισμούς κρίνεται αναγκαία.
Μέσα από τη διεθνή βιβλιογραφία και έρευνα διαπιστώνει κανείς το αυξανόμενο ενδιαφέρον διδασκαλίας της πολιτικής ποίησης στον βαθμό που αυτή συνδέεται με την καλλιέργεια της «ιδιότητας του πολίτη» και την ενδυνάμωση της δημοκρατικής παιδείας στο πλαίσιο των σύγχρονων δυτικών κρατών και σε αντίστιξη με την αύξηση συμπεριφορών που βρίσκονται σε άμεση σχέση με ακραία πολιτικά μορφώματα που καπηλεύονται την εθνική ταυτότητα με απώτερο στόχο την καλλιέργεια ρατσιστικών συμπεριφορών (Booker, 2015; Klawitter & Viol, 2013; Knight, & Lasczik Cutcher, 2017. Cuminale, 2017).
Σκοπός του κειμένου που ακολουθεί είναι η ανάδειξη της σχέσης του Προγράμματος Σπουδών της Λογοτεχνίας με την οργάνωση του μαθήματος στη σχολική τάξη.
Εισαγωγή και προβληματισμοί: Η διδασκαλία του μυθιστορήματος αποτελεί αναμφίβολα σημαντική τομή και ταυτόχρονα πρόκληση στη διδακτική της λογοτεχνίας στο σχολείο σε πολλαπλά επίπεδα.
Η λογοτεχνία μας βοηθά να ζήσουμε δίνοντας νόημα στη ζωή μας, μιλά για την ανθρώπινη εμπειρία, διευρύνει τα όριά μας και τη σκέψη μας, ενδυναμώνει τη διάδραση με τους άλλους, προσφέρει «αισθήματα και αισθήσεις που εφοδιάζουν τον πραγματικό κόσμο με νόημα και ομορφιά» (Todorov, 2007: 16) και βοηθά να διαβάσουμε το πραγματικό μέσα στην πολυπλοκότητά του.
Κατά καιρούς επανέρχεται στον δημόσιο λόγο ο προβληματισμός για το μορφωτικό επίπεδο των φοιτητών και των φοιτητριών των πανεπιστημιακών τμημάτων από τα οποία αποφοιτούν οι μελλοντικοί φιλόλογοι.
Η διδασκαλία της λογοτεχνίας στην ελληνική εκπαίδευση αποτελεί διαχρονικά έναν χώρο έντονου προβληματισμού και συχνών αναμορφώσεων.
Με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων της πρώτης Σχολής του Α.Π.Θ, της Φιλοσοφικής Σχολής, πραγματοποιήθηκε στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου 2025 στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης το Πανελλήνιο Συνέδριο με θέμα: «Ανθρωπιστικές σπουδές και εκπαίδευση στον 21ο αιώνα.
Με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του Πέτρου Μπέσπαρη Η ιστορία του Συλλόγου Αποφοίτων Φιλοσοφικής Σχολής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης «Φιλόλογος» και του ομώνυμου περιοδικού του (εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 2024, 991 σελ.), το οποίο παρουσιάστηκε στο προηγούμενο τεύχος του περιοδικού μας από τον Μιχάλη Μπακογιάννη (Φιλόλογος 190-191, σ. 279- 283), ο Σύλλογός μας αφιέρωσε το «Βραδινό» της Δευτέρας 3 Φεβρουαρίου 2025 στην ιστορία του «Φιλολόγου» με τρεις εκλεκτούς εισηγητές, που έζησαν τον Σύλλογο όλα αυτά τα χρόνια, και έδωσαν τα κείμενά τους προς δημοσίευση στον Φιλόλογο.
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον και καλαίσθητο βιβλίο με αντικείμενο τη μελέτη των νεοελληνικών διαλέκτων από μια εκπαιδευτική σκοπιά κυκλοφορήθηκε πρόσφατα (Σεπτέμβριος 2024) από τις εκδόσεις Gutenberg. Οι συγγραφείς, Γεωργία Κατσούδα (Ερευνήτρια Α΄ της Ακαδημίας Αθηνών) και Ευγενία Μαγουλά (Καθηγήτρια Γλωσσολογίας και Εκπαιδευτικών Εφαρμογών στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΕΚΠΑ), είναι έγκριτες γλωσσολόγοι με πλούσιο διδακτικό, ερευνητικό και συγγραφικό έργο.
Αν η αυτοσυνειδησία της γλωσσολογίας των κειμένων αρχίζει να αναπτύσσεται διεθνώς στις αρχές της δεκαετίας του 1980 (de Beaugrande & Dressler, 1981· Brown & Yule, 1983), η ελληνική βιβλιογραφία δεν αργεί να ανταποκριθεί στην πρόκληση (Μπαμπινιώτης, 1984 και 1986).
Οι βυζαντινές ιστορικές μελέτες αναμφίβολα έχουν προχωρήσει με «άλματα» τις τελευταίες δεκαετίες (ιδίως από εκείνη του 1970) και το μέλλον τους προμηνύεται ευοίωνο. Ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες βυζαντινολόγους–ιστορικούς, ο Αλέξιος Γ. Κ. Σαββίδης, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας των Μεσαιωνικών και Βυζαντινών Χρόνων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου (Καλαμάτα), εξέδωσε το 2023 ένα εξαιρετικά χρήσιμο εγχειρίδιο με θέμα το Βυζάντιο και τις πηγές της ιστορίας και του πολιτισμού του.
Ολοκληρώθηκαν με μεγάλη επιτυχία οι 1οι Πανελλήνιοι Μαθητικοί Αγώνες Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γυμνασίων (2025) που διοργάνωσε διαδικτυακά ο Σύλλογος Αποφοίτων Φιλοσοφικής Σχολής Α.Π.Θ. «Φιλόλογος» σε συνεργασία με Συμβούλους Εκπαίδευσης Φιλολόγων. Οι Αγώνες αποτελούν διεύρυνση των Περιφερειακών Αγώνων Γλώσσας για τα Γυμνάσια της Κεντρικής Μακεδονίας, τους οποίους υλοποίησε ο Σύλλογος με επιτυχία από το 2016 ως το 2024.
2310 888035
info@philologos-journal.gr
facebook.com/philologos.gr
filologos1962.blogspot.com 
